Het Goede, het Ware en het Schone

Eerder deze week viel ik in Stephen Fry on Wagner op BBC 4. (Een fragmentje is wellicht hier te zien). Een buitengewoon mooie documentaire over de liefde van Fry -die Joods bloed heeft- voor de muziek van Wagner. Een BBC redacteur schrijft er het volgende over:

It’s no secret that his enthusiasm for Wagner was also shared by Hitler, or that Wagner himself was outspokenly anti-semitic. Stephen is Jewish, and he lost members of his family in the Holocaust, so those have always been hard facts for him to stomach. This film is his opportunity to tackle that dilemma head-on – an attempt to salvage the music he loves from its dark association with the Nazis.

Overigens is Fry naast Joods ook homoseksueel -een dubbel doel van de nazi terreur. Emotioneel begrijp ik de moeilijkheid van Fry. Je ziet de man ook echt worstelen met zijn liefde voor Wagner en de nazi waardeering voor zijn werk.

Mijn docente Nederlands, mevrouw R., stelde altijd dat we de auteur los moesten zien van het werk. Dat is in sommige gevallen ook een prima werkbare benadering. Het dwingt je bovendien na te denken over het werk, niet over de auteur. Maar ik vond het soms oneerlijk. Het leven van de auteur is vaak wel degelijk van invloed op haar werk.

In deze docu worstelt een Joodse homoseksuele man met het feit dat hij iets gemeen heeft met Hitler. Want daar gaat het om: Hitler is voor ons het Verpersoonlijkte Kwaad. Niet onverdiend. Maar Hitler waardeerde het genie van Wagner, net als Fry. En dat betekent dat Fry iets gemeen heeft met Hitler, en dát kan Fry nauwelijks verteren.  Hij ontduikt het probleem door te stellen dat hij Wagner op een veel dieper niveau waardeert dan Hitler zou kunnen.

Maar in feite gaat het hier om twee verschillende zaken: het Goede (en haar tegenpool het Kwaad) en het Schone (versus het Lelijke). Wij willen graag dat het Kwade en het Onware ook tegelijk Lelijk zijn. Maar soms waardeert het Kwaad het Schone. Soms is het Schone wel degelijk kwaadaardig. Soms is het Lelijke wel degelijk moreel in orde.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: