IFFR 1: El Sicario Room 164

Donderdag: El Sicario Room 164

Donderdag ging ik met Lief, vrienden M en E naar El Sicario Room 164. Ik had maar een heel vaag idee over wat voor film het zou zijn. Een speelfilm over een Latijns-Amerikaanse dictatuur?

Ehh, nee. Het was een monoloog van een sicario, een huurmoordenaar, uit Ciudad Juarez. Hij vertelde griezelig nauwkeurig over hoe hij klusjes deed voor het cartel, hoe hij door het cartel in de politieopleiding werd gedropt, en hoe hij zijn politietraining inzette voor het volgen, martelen en vermoorden van mensen die cartel geld schuldig zijn. In het laatste stuk vertelde hij hoe hij zich aan het cartel heeft onttrokken. Hij stopte met sigaretten, drank en drugs. Hij verloor het vertrouwen van zijn baas, stal 10 000 dollar en vluchtte met vrouw en kind. Er staat nog steeds 250 000 dollar op zijn hoofd. Oh, en hij ervoer de liefde van de christelijke god. Althans, zo benoemde hij dat.

Kwaad, slechtheid en psychiatrie

Toen we uit de film liepen, vroeg vriend M of El Sicario een psychopaat is. Ik wierp tegen dat ik het kwaad niet wil pathologiseren. Wat ik probeerde uit te drukken is dat wij de neiging hebben om mensen die afschuwelijke dingen doen op een afstand te plaatsen: ik zou zoiets nooit doen want ik ben normaal. Wat deze mens doet, is niet normaal, is afschuwelijk, dus betrokkene is geestesziek.

Maar M reageerde op iets heel anders, namelijk het Kwaad: “Jij gelooft toch zeker niet in een soort christelijk concept van het kwaad als een externe kracht die over de aarde rondwaart?”

M en ik zijn allebei overtuigd niet-christenen. Wij delen (naast heel veel andere belangrijke dingen) een afwijzing van een aantal belangrijke christelijke waarheidsclaims. Waarover een andere keer vast meer.

Ik reageerde wat snibbig, dat ik me wellicht verkeerd heb uitgedrukt. (Sorry, M, dat verdiende je reactie niet)

Maar in de trein terug dacht ik er nog eens over na.

Zit er wellicht een parallel tussen het christelijke idee van het Kwaad als een externe kracht in onze samenleving en onze medicalisering van misdragingen? Het gevolg van beide ideeen is dat mensen ongehinderd doorgaan met hun eigen leven, zich niet afvragen hoe ver ze met een Ander empathiseren, tot waar ze kunnen meevoelen, of ze ooit in die situatie zouden kunnen belanden, en vooral: wat ze dan zouden doen.

De timmermanszoon

Een van de handelingen van de timmermanszoon die ik erg waardeer is zijn keuze om aan te liggen met degenen die verstoten werden door “ons soort Joden”, de hoeren en de tollenaars. De timmermanszoon negeerde het verbod om te genezen op sabbath, omdat mensen voor hem belangrijker waren dan kleine lettertjes op papier. Hij verkoos mensen te zien, in plaats van zonden. Of een psychiatrisch probleem.

Caveat: wat ik níét bedoel

Dit alles moet niet gelezen worden als een afwijzing van medicalisering per sé. Mensen met psychologische en psychiatrische problemen verdienen alle hulp die ze nodig hebben. Maar laten we onszelf en elkaar niet voor de gek houden (pun not intended): psychische problemen kunnen iedereen treffen. Mensen met psychische problemen staan niet los van de maatschappij. En een stoornis ontmenselijkt je niet. En vooral: ook mensen zonder psychische problemen zijn heel wel in staat tot afschuwelijke dingen.

Advertenties

One response to this post.

  1. M wilde met zijn vraag niet ontkennen dat sommige (vele?) mensen zonder neurologische afwijkingen afgrijselijke daden begaan, maar was erin geïnteresseerd of en hoe dat onderscheid voor de Sicario in kwestie beslist zou kunnen worden. A… excuus, Glauke, voerde dit snel terug op de algemene vraag naar vrijheid van handelen. Correct, maar helaas kom je meestal niet ver met die vraag. Tenzij we met zijn allen de fysica van het brein beter leren begrijpen, en/of de psychologie van het individu (dus zonder statistiek over groepen).

    Tja, inderdaad kun je alles proberen te medicaliseren (fysicaliseren, mathematiseren), en dat gaat ver. Het ontslaat desondanks niemand van de verplichting naar beste kennis en geweten (eer is zóóó Balkan 😉 te handelen. Als er echter een biochemische oorzaak is voor iemands gewetenloze karakter, wil ik dat graag weten; zowel als wetenschapper, als voor het geval dat ik de persoon tegenkom in een donker steegje en twijfel of ik moet proberen aan dit geweten te appelleren. En een rechtbank zou er een straf ook op aanpassen.

    De heer X vertoonde interessante trekjes. Zo tekende hij zichzelf stelselmatig anderhalf keer zo groot als alle andere personen in zijn verhalen. Wat hij zich het beste herinnerde van zijn schooltijd was hoe vervelend hij het vond dat andere kinderen op zijn met drugsgeld gekochte sportschoenen gingen staan. Hij liet zich door zijn familie geen goede raad geven, zelfs niet toen ze allemaal samen een gesprek met hem hadden. Ik concludeer dat hij weinig zelfreflectie-vaardigheden had opgebouwd. Het feit dat hij zo vatbaar was (naar eigen zeggen) voor een oprechte openbaring – iets waar ook lang niet elke christen zo sterk vatbaar voor is – plaatst hem ook meer in de categorie van Bernadette Soubirous. Als laatste mag opgemerkt worden dat het feit dat hij dit verhaal aan een cameraman wilde vertellen, en zelfs scenes theatraal nabootst, ook iets over zijn karakter zegt.

    Maar ja, het analyseren van een persoon is en blijft moeilijk. Gelukkig maar, anders zou sociale interactie een stuk saaier zijn. En deze film blijft ons bij.

    M

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: